ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ DAVASI / İZALE-İ ŞUYU

2021-09-20 Genel

İZALE-İ ŞUYU/ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ DAVASI

 

Ortaklığın giderilmesi davası,taşınır veya taşınmaz üzerinde,paylı veya elbirliği mülkiyet hakkına sahip ortakların söz konusu mülkiyet haklarını sonlandırıp ferdi mülkiyete geçmek için açtıkları bir dava çeşididir.

Ortaklığın giderilmesi mahkeme kararı veya ortak mal sahiplerinin aralarında yapacakları anlaşma ile son bulur.

Bu davayı mülkiyet ve zilyetlik hakkı sahiplerinden  biri ya da birkaçı açabilir.Söz konusu taşınmazda intifa hakkı sahibi olan şahsın ortaklığın giderilmesi davası açma hakkı yoktur.Noterden yapılmış satış vaadi sözleşmesi ile de taşınmaz üzerinde pay sahibi olan kimse,malik olmadığından ortaklığın giderilmesi davası açma hakkına sahip değildir.

Ayrıca,taşınmazın ortaklarından biri küçükse velisi,velayet altında ise hakimden alacağı izin ile vasisi velayet altındaki kişi adına dava açabilecektir.

 Ortaklığın giderilmesi davası/paylaşma davası hakkında 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu 698, 699 ve 700. madde hükümlerinde düzenlemeye yer verilmektedir.

            Madde 698 - Paylaşma İstemi

  1. Hukukî bir işlem gereğince veya paylı malın sürekli bir amaca özgülenmiş olması sebebiyle paylı mülkiyeti devam ettirme yükümlülüğü bulunmadıkça, paydaşlardan her biri malın paylaşılmasını isteyebilir.
  2. Paylaşmayı isteme hakkı, hukukî bir işlemle en çok on yıllık süre ile sınırlandırılabilir. Taşınmazlarda paylı mülkiyetin devamına ilişkin sözleşmeler, resmî şekle bağlıdır ve tapu kütüğüne şerh verilebilir.
  3. Uygun olmayan zamanda paylaşma isteminde bulunulamaz.

Madde 699 - Paylaşma Biçimi

  1. Paylaşma, malın aynen bölüşülmesi veya pazarlık ya da artırmayla satılarak bedelinin bölüşülmesi biçiminde gerçekleştirilir.
  2. Paylaşma biçiminde uyuşma sağlanamazsa, paydaşlardan birinin istemi üzerine hâkim, malın aynen bölünerek paylaştırılmasına, bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi hâlinde eksik değerdeki parçaya para eklenerek denkleştirme sağlanmasına karar verir.
  3. Bölme istemi durum ve koşullara uygun görülmezse ve özellikle paylı malın önemli bir değer kaybına uğramadan bölünmesine olanak yoksa, açık artırmayla satışa hükmolunur. Satışın paydaşlar arasında artırmayla yapılmasına karar verilmesi, bütün paydaşların rızasına bağlıdır.

Madde 700 - İntifa hakkı sahibinin durumu

  1. Bir paydaşın kendi payı üzerinde intifa hakkı kurması hâlinde, diğer paydaşlardan biri intifa hakkının kurulduğunun kendisine tebliğinden başlayarak üç ay içinde paylaşma isteminde bulunursa; satış yoluyla paylaşmada intifa hakkı, buna ilişkin paya düşecek bedel üzerinde devam eder.

Mirasçının açtığı ortaklığın giderilmesi davasında, hâkim imkân varsa taşınmazlardan her birinin tamamını bir mirasçıya vermek suretiyle paylaştırmayı yapar. Mirasçılara paylaştırma yapılırken şayet taşınmazların değerleri arasında fark varsa bu farkın para olarak ödenmesi yoluyla miras payları arasında denkleştirme sağlanır (TMK md. 642/2). Bu hüküm, paylı mülkiyetin sona erdirilmesi için açılan davada paylaşma biçiminin düzenlendiği TMK md. 699/2 ile aynı mahiyettedir.

Ortaklığın giderilmesi davalasında görevli olan mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise hakkında ortaklığın giderilmesi davası açılacak olan taşınmaz hangi il ya da ilçe sınırlarında ise o yer sulh hukuk mahkemesi yetkilidir.

 

 

Stajyer Avukat Halime Örnek

 

← Geri dön

Kategoriler